YAKINDAKİ “UZAK”

“Oraya bir daha gidersen, beni de götürür müsün ?” diye sormuştu.

Yaşı 70’e geliyordu Ali Kahya’nın. Adnan Menderes Havaalanı’na 25 km uzaklıktaki bir köyde otururdu.

“Ölmeden önce görmek istiyorum”

Çevreye olan ilginin düzeyini sadece modern dünya ile sınırlamak mümkün mü ? Hatırlıyorum… Konya Ereğli ile Kapadokya’nın arasının sadece 70 km olduğunu sonradan öğrenmiş ve hayret etmiştim. Ders kitaplarındaki fotoğraflarına ilgiyle baktığımız “peri bacaları” bulunduğumuz yerden sadece 70-100 km uzaklıktaymış da, ne biz ne de çevremizden birileri oralara gidip gezme gereği duymuştu…

 

Yıllar sonra, çok daha uzak bir noktadan, İzmir’den çıkıp Kapadokya’yı ilk kez ziyaret ettiğimde, sebep yine bir zorunluluktu; Turist gezdirmek…

(Bu turistler sayesinde ülkemizi ne çok tanıma olanağına kavuştuk…)

 

Ali Kahya’nın 25 km ötedeki Havaalanını görme isteği bir zorunluluktan kaynaklanmıyordu. Ortada bir vesile de yoktu. Ona günü ve saati verdim…

Evlerinin önüne geldiğimde klaksonu çalmama gerek kalmadı. O çoktan hazırlanmış kapıda bekliyordu. Hayatında sahip olduğu en güzel giysileri, beyaz gömleğini, koyu takım elbisesini giyinmişti. Başındaki poşuyu çıkarmış, yerine, bir zamanlar modernliğin ve uyumun simgesi olarak hafızalara kazınmış kasketini takmıştı. Tıraşını da olmuştu…

Dar asfalt yoldan, yoldaki göçükler arasında slalom yaparak ilerledik. Yirmi dakika kadar sonra, insanoğlunun yer yüzünden ayağını kesen, metal gövdesi ve kanatlarıyla uzak diyarlara götürüp-getiren o icadın inip kalktığı yere geldik.

Ali Kahya ürkek adımlarıyla kapıdan geçti, hiçbir ayrıntıyı kaçırmak istemezcesine etrafı izledi.

 

Bunun adına “20 dakikada 100 yıllık seyahat” diyordum. Ama daha çok turistlere… Ali Kahya’nın yaşadığı şok genellikle turistler tarafından ters yönlü yaşanırdı. (Yeniköy üzerinden Ürmez-Gümüldür güzergahını kullananlar için bu durum halen geçerli.) Sen Berlin ‘den Frankfurt Havaalanı’ndan kalk, Adnan Menderes Havaalanına in, birkaç kilometre yol aldıktan sonra; yoluyla, evleriyle, estetiği ve temizliğiyle uygarlığın birkaç yüzyıl gerisinden gelen bir dünyaya giriver… Gerçi onlara ilginç gelirdi… Gündüz ise hoşlarına giderdi… Ama gece ise ve ilk defa geliyorlarsa , “Bu karanlık ve dar yolda nereye gidiyoruz” diye tedirginlik yaşadıklarını itiraf edenler de olurdu.

 

Güzergahın otantik ve doğal bulunmasının yanında, özellikle İzmir yönüne gidilmesi gerektiğinde; çevreyi organize etme becerimizin, sadece parayla ilişkili olmadığı da bariz bir şekilde anlaşılıyor. Bir yanda “parasızlıktan” estetikten ve temizlikten yoksun kır dünyası, her tarlanın kenarından köşesinden kıvrıla kıvrıla giden dar ve delikli yollar, öte yanda; paranın daha bol olduğu, ama yine de hayatı güzelleştirmek adına hiçbir çentiğin atılmadığı, trafik karmaşası içinde olan caddeler…

 

Prof..Dr. Güven Bakır Urla İskele’deki Klazomenai’yi anlatıyor:

“Burası kentin sanayi bölgesiydi. İonyalılar sanayi ile kentin yaşam alanını kesin bir sınırla ayırmışlar…”

Sayın Bakır, büyük özverilerle ayaklandırdıkları Zeytinyağı İşliği ziyaretçileri için ise şöyle diyor;

“Maalesef yakın çevreden yeterince ilgi yok. Ama İsviçre’den, Avusturya’dan, Amerika’dan insanlar gelip, saatlerce inceliyor, bizi soru yağmuruna tutuyorlar…”

 

Bilgi, görgü, etkileşim hepimizin ufkunu bir üst noktaya taşıyarak, işlevini sürdürecek.

İş ve akraba ziyaretleri nedeniyle, yurt içi, kısa ve uzun mesafe seyahatlerinin bir bölümü gün gelir de, “keşif seyahatlerine” dönüşebilir mi ?

Yöneticilerimiz Fransa, İtalya, Tayland veya dünyanın değişik yerlerine bilgi görgü gezileri yaparlarken, bütçesi uzaklara yetmeyen biz sıradan vatandaşlar; şehir plancılığı konusunda gerisinde kaldığımız Priene ’yi, Zeytinyağı işliğiyle Klazomenai’yi, antik çağın sağlık merkezi Asklepion’u bir ziyaret edebilir miyiz ?

 

Ali Kahya havaalanını gördükten iki yıl sonra vefat etti.

Şimdi düşünüyorum, halen çok uzun görünen bu ömür tamamlanana kadar, -70 km uzaklıktaki Kapadokya hariç- yakın çevrede gidilip görülecek nereler var…

03.02.2007

Akşam Ege

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.